Cyfrowy konwerter audio

Konwerter cyfrowy przetwarza dźwięk między postacią analogową a cyfrową lub konwertuje jeden format cyfrowy na inny. W studiu pozwala rozbudować istniejący zestaw, połączyć urządzenia z różnymi interfejsami albo oddzielić konwersję od pozostałych funkcji interfejsu audio. Właściwy model wybieraj według kierunku konwersji, liczby kanałów, złączy i sposobu synchronizacji. Przed zamówieniem rozrysuj tor sygnałowy od źródła aż po nagranie lub odsłuch; szybko zobaczysz, których połączeń jeszcze brakuje.

Co urządzenie ma konwertować

Określenie „konwerter” obejmuje kilka różnych zadań. Przetwornik AD zamienia sygnał analogowy z przedwzmacniacza lub miksera na dane cyfrowe, natomiast przetwornik DA wykonuje operację odwrotną dla wzmacniacza lub monitorów. Łączony model AD/DA obsługuje oba kierunki. Konwerter formatów nie musi przy tym w ogóle pracować z dźwiękiem analogowym: może jedynie przesyłać sygnał cyfrowy między interfejsem optycznym, koncentrycznym, AES/EBU, USB lub sieciowym.

Zadanie	Typowe zastosowanie	Co musi być zgodne
Konwersja AD	Rejestrowanie wyjścia analogowego w zestawie cyfrowym	Poziom wejściowy, liczba kanałów, wyjście cyfrowe
Konwersja DA	Odsłuch źródła cyfrowego przez aparaturę analogową	Wejście cyfrowe, wyjścia analogowe, regulacja poziomu
Konwersja AD/DA	Dwukierunkowa rozbudowa studia	Jednoczesna praca wejść i wyjść, routing
Konwersja formatów cyfrowych	Łączenie urządzeń z różnymi portami cyfrowymi	Format źródłowy i docelowy oraz liczba przesyłanych kanałów
Audio sieciowe	Dystrybucja wielu kanałów przez sieć danych	Obsługiwany protokół, infrastruktura sieciowa i konfiguracja

Kanały, rozdzielczość i złącza

Liczba fizycznych gniazd nie musi być taka sama jak liczba kanałów przesyłanych przez jeden port cyfrowy. Dlatego sprawdź dane dla konkretnego formatu i trybu pracy. W przypadku niektórych interfejsów wyższa częstotliwość próbkowania zmniejsza liczbę dostępnych kanałów. Sama wartość maksymalna niewiele rozstrzyga; wszystkie elementy zestawu muszą obsługiwać takie samo ustawienie. Głębia bitowa i częstotliwość próbkowania powinny odpowiadać projektowi, programowi do nagrywania oraz urządzeniu docelowemu.

Strona analogowa

Rozróżniaj poziom mikrofonowy, instrumentalny i liniowy. Sam konwerter liniowy z reguły nie zastąpi przedwzmacniacza mikrofonowego ani gramofonowego, o ile producent wyraźnie nie podaje takiej funkcji. Przy połączeniu symetrycznym sprawdź złącza XLR lub TRS, a przy połączeniu niesymetrycznym licz się z większą podatnością na zakłócenia. Sprawdź również, czy poziom wejściowy i wyjściowy można ustawiać oddzielnie.

Strona cyfrowa

Samo złącze optyczne nie mówi, jaki protokół jest przez nie przesyłany. Podobnie nie można mylić koncentrycznego połączenia cyfrowego ze zwykłym analogowym złączem RCA tylko dlatego, że gniazda wyglądają podobnie. Porównaj nazwę formatu, złącze oraz dozwolony tryb w obu urządzeniach. Jeśli podłączasz konwerter bezpośrednio do komputera, sprawdź obsługiwany system operacyjny, sterowniki oraz to, czy producent przewiduje samodzielną pracę bez komputera.

Synchronizacja wielu urządzeń cyfrowych

Urządzenia cyfrowe muszą korzystać ze wspólnego sygnału zegarowego. Jedno urządzenie jest zwykle źródłem zegara, a pozostałe synchronizują się z nim przez wejście cyfrowe lub word clock. Dwa urządzenia ustawione jednocześnie jako źródło mogą powodować trzaski, zaniki lub niestabilne połączenie. Samo gniazdo BNC nie oznacza jeszcze, że można go dowolnie używać jako wejścia i wyjścia; kierunek oraz ewentualne terminowanie sprawdź w instrukcji.

Wyznacz jedno urządzenie główne, które będzie dostarczać sygnał zegarowy.
W pozostałych wybierz właściwe źródło zewnętrzne i taką samą częstotliwość próbkowania.
Po podłączeniu sprawdź wskaźnik blokady synchronizacji.
Po rozbudowie zestawu ponownie sprawdź kolejność, okablowanie i ustawienia zegara.

Samodzielny konwerter czy interfejs audio?

Jeśli chcesz nagrywać kilka źródeł bezpośrednio do komputera i jednocześnie odsłuchiwać efekt, praktyczniejszy może być interfejs audio, który łączy konwersję, interfejs komputerowy, a często także przedwzmacniacze. Samodzielny konwerter ma sens przy rozbudowie już działającego systemu, przy konkretnym formacie cyfrowym albo tam, gdzie chcesz korzystać z konwersji bez komputera. Do prostego nagrywania przenośnego odpowiedniejszy może być rejestrator cyfrowy.

Tor odsłuchowy ma własne wymagania. Wyjście konwertera musi być odpowiednie dla kolejnego elementu, a jego poziom trzeba ustawić bez przesterowania wejścia. Podczas pracy z monitorami studyjnymi sprawdź, czy głośnością będzie sterował konwerter, kontroler monitorów czy inne urządzenie; dwie niejednoznacznie ustawione regulacje utrudniają powtarzalny odsłuch.

Procedura kontrolna przed zamówieniem

Spisz wszystkie źródła i urządzenia docelowe wraz z ich złączami, poziomami i formatami cyfrowymi.
Określ wymaganą liczbę jednocześnie używanych kanałów wejściowych i wyjściowych.
Porównaj obsługiwane tryby przy używanej przez Ciebie częstotliwości próbkowania.
Zdecyduj, które urządzenie będzie źródłem zegara i jakim kablem zostanie przesłany sygnał synchronizacji.
Sprawdź sterowniki, zasilanie, możliwości samodzielnej pracy oraz akcesoria w zestawie zgodnie z danymi konkretnego modelu.

W studyjnym racku może sprawdzić się zasilanie sieciowe, a podczas nagrywania w terenie — USB lub akumulator. Liczy się więc także miejsce użytkowania, nie tylko wygoda. Zmierz dostępną wysokość i głębokość racka z uwzględnieniem złączy. W przypadku urządzenia biurkowego pozostaw dostęp do kabli i elementów sterujących. W ten sposób wybierzesz konwerter na podstawie rzeczywistego toru sygnałowego, a nie jednej wartości w danych technicznych.