Jak wybrać kontroler MIDI

Kontroler MIDI to klawiatura, która sama nie wyda ani jednego dźwięku. Kiedy naciśniesz klawisz, wysyła do komputera tylko informację o tym, którą nutę zagrałeś i jak mocno, a dźwięk powstaje dopiero w oprogramowaniu w twoim DAW. Brzmi to jak wada, ale jest dokładnie odwrotnie. Ta sama klawiatura raz gra fortepian koncertowy, a minutę później analogowy bas z lat osiemdziesiątych.

Różnica wobec keyboardu albo pianina cyfrowego jest prosta. Tamte mają brzmienia w środku i grają bez komputera, a kontroler bez laptopa, tabletu czy telefonu nie zrobi nic. Za to daje ci dostęp do wszystkiego, co zainstalujesz. Jeśli wciąż się wahasz, przejrzyj najpierw różnicę między keyboardem a pianinem cyfrowym.

To decyzja numer jeden i większość ludzi ją przeszarżuje. Więcej klawiszy nie znaczy lepszy instrument, znaczy głównie więcej miejsca na biurku, a to przy produkcji bywa pełne, zanim cokolwiek na nim stanie.

Jeśli nie umiesz grać na fortepianie i chcesz głównie komponować, spokojnie bierz 25 klawiszy, oktawę przełączysz przyciskiem. Jeśli grać umiesz, poniżej 61 nie schodź, bo będziesz się męczyć przy co drugim akordzie. Pełną ofertę znajdziesz wśród MIDI master keyboardów.

Dynamika jest obowiązkowa i oznacza, że im mocniej naciśniesz klawisz, tym głośniejszy dźwięk dostaniesz. Bez niej wszystko brzmi tak samo, a muzyka jest martwa już przy pierwszym takcie. Dziś ma ją każdy sensowny model, ale przy najtańszych sprawdź to.

Typ mechaniki dobierz do tego, co grasz. Syntezatorowa jest lekka i szybka, więc nadaje się do bitów i solówek, półważona to złoty środek, a młoteczkowa naśladuje prawdziwy fortepian. Za to wrażenie zapłacisz jednak wagą i ceną.

Aftertouch reaguje na to, jak dociskasz klawisz po naciśnięciu, i dodasz nim vibrato albo otworzysz filtr. Początkujący obejdzie się bez niego, ale kto pracuje z syntezatorami, doceni go dość szybko. Modele, które go mają, odfiltrowaliśmy tutaj.

Pady to gumowe kwadraciki, na których gra się perkusję palcami. Jeśli robisz hip hop, elektronikę albo cokolwiek, gdzie bębny niosą rytm, będziesz ich chciał, a najbardziej znanym przykładem jest Akai MPK Mini, od lat najlepiej sprzedający się mały kontroler.

Potencjometry i fadery sterują głośnością, filtrami i efektami prosto w DAW, więc oszczędzają ci setki kliknięć myszą przy każdym projekcie. Ile to znaczy w praktyce, opisujemy w artykule mniej klikania, więcej muzyki. A jeśli klawiszy nie potrzebujesz wcale i chodzi ci tylko o pady i gałki, zobacz kontrolery MIDI bez klawiatury.

Zdecydowana większość dzisiejszych modeli idzie przez USB, więc wpinasz kabel, DAW sam rozpoznaje instrument i grasz. Zasilanie bierze z tego samego kabla, żaden dodatkowy zasilacz nie jest potrzebny.

Klasyczne pięciopinowe złącze MIDI będziesz rozważać tylko wtedy, gdy chcesz podłączyć kontroler do sprzętowego syntezatora albo starszego modułu brzmieniowego. Do tego służą kable MIDI i interfejsy MIDI. Bluetooth oferują niektóre modele Korga i Native Instruments, co jest wygodne przy tablecie, ale przy nagrywaniu licz się z małym opóźnieniem.

Sam kontroler muzyki ci nie zrobi, więc licz się jeszcze z tymi rzeczami:

• DAW. Program, w którym komponujesz. Który wybrać, opisujemy w artykule FL Studio vs. Ableton, a wersję lite często dostajesz w zestawie z kontrolerem.
• Karta dźwiękowa. Bez niej komputer ma słyszalne opóźnienie i gra się fatalnie. Jak ją wybrać, znajdziesz tutaj.
• Słuchawki studyjne albo monitory studyjne. Słuchawki gamingowe upiększają dźwięk, a miks potem nie brzmi w samochodzie, więcej w artykule jak wybrać słuchawki.
• Pedał sustain. W zestawie bywa rzadko, ale przy brzmieniach fortepianowych zabraknie ci go pierwszego wieczoru.
• Statyw pod klawisze. Jeśli nie chcesz trzymać kontrolera na kolanach. Resztę dodatków znajdziesz w akcesoriach klawiszowych.

Cały zestaw razem z budżetem rozkładamy w artykułach jak zacząć produkcję muzyki w domu i jak urządzić domowe studio.

Jeśli zaczynasz i grać jeszcze nie umiesz, weź 25 klawiszy z padami. Akai i Novation to w tej kategorii bezpieczny wybór, obie marki dorzucają software do kontrolera, więc grasz tego samego wieczoru.

Jeśli znasz podstawy, idź na 49 klawiszy. To najlepszy stosunek grywalności do miejsca na biurku i większość ludzi zostaje przy nim latami. Zerknij na modele Arturii, M-Audio albo Nektara.

Jeśli jesteś pianistą, potrzebujesz 61 albo 88 klawiszy z cięższą mechaniką. A jeśli chcesz grać także bez komputera, rozważ raczej pianino cyfrowe albo stage piano, bo kontroler w salonie sam nie zagra nic. Nie umiesz grać w ogóle? Zacznij od poradnika jak nauczyć się grać na pianinie, kontroler poczeka.

Kontroler MIDI nie ma własnych brzmień ani głośników i bez komputera nie zagra ani jednego dźwięku, podczas gdy keyboard ma setki brzmień w środku i wystarczy go włączyć. Dlatego przy tej samej liczbie klawiszy kontroler jest tańszy, ale użyjesz go tylko jako części komputerowego studia. Chcesz grać piosenki w salonie? Kup keyboard. Chcesz komponować w DAW? Kup kontroler.

Tak, albo przynajmniej tablet lub telefon. Kontroler wysyła tylko dane, a dźwięk powstaje w oprogramowaniu po drugiej stronie kabla, więc bez urządzenia z softwarem to kawałek plastiku z klawiszami. Niektóre modele działają też z iPadem przez USB-C albo Bluetooth.

Jeśli nie umiesz grać na fortepianie, 25 klawiszy wystarczy ci zaskakująco długo, bo zagrasz na nich akordy i melodie, a oktawę przełączysz przyciskiem. Jeśli grać umiesz i chcesz używać obu rąk naraz, idź od razu na 49 albo 61 klawiszy. Nie opłaca się kupować mniejszego z myślą o późniejszej dopłacie, większość ludzi przechodzi z 25 na 49 w ciągu roku.

Nie od razu. Każdy DAW ma w sobie podstawowy zestaw instrumentów, a do większości kontrolerów dostajesz dodatkowe oprogramowanie, zwykle fortepian i kilka syntezatorów. Płatne biblioteki brzmień rozważ dopiero wtedy, gdy podstawowe zaczną ci być ciasne.